Las claves de una gran historia

¿Has escuchado Las claves de una gran historia? En esa conferencia (TED2012), Andrew Stanton nos explicaba sus reglas de oro para contar historias. Todas ellas son el resultado de un buen diseño y un gran planteamiento:

1. Cuidar la historia: ya que un relato necesita ser dibujado con simpatía hacia la audiencia.
2. Dejar que ella misma te lleve: pues el corazón de una historia es una promesa, un viaje, un misterio, un problema. Es lo que hace que merezca ser contada.
3. La acción es importante: los protagonistas tienen que moverse, sentir alguna motivación para conseguir sus objetivos y, por supuesto, deben ser constantes.
4. La historia tiene que ser apreciada: así la audiencia podrá interiorizar los sentimientos de sus personajes.
5. La necesidad de la sorpresa: hay que encantar y fascinar a la audiencia con la historia, por lo que sus personajes deben resultar inolvidables…

Os elementos do conto

Na educación primaria, as historias breves son moi apropiadas para desenvolver a linguaxe oral e a composición escrita. Para producir unha historia, por exemplo, reducen o número posible de pasos que se poden xerar durante a elaboración dos seus elementos. E esa realización sempre será máis fácil de controlar, ademais de favorecer os diferentes procesos de aprendizaxe.

En todo caso, os elementos dun conto serven para definir as súas características [Por que]. Os principais son:

1. Os protagonistas, os heroes, e os demais personaxes que caracterizan a historia [Quen].
2. Os espazos e lugares, o escenario do relato [Onde].
3. O tempo: pasado, presente ou futuro [Cando].
4. Retos e aventuras, o problema: a fase máis importante [Que].
5. O desenlace, que pode incluír a participación dalgún obxecto máxico [Como].

A marabilla dos contos

Un conto é unha narración breve onde se relata unha historia que non é real, pois vive na nosa imaxinación. Pero o mellor desta clase de narracións é que serven para contar case calquera historia da vida.

Por iso, abrir un conto é como abrir unha porta aos mundos imaxinarios e reais. E cando o mundo aínda era novo, as chaves que abrían esas portas construíanse coas fórmulas marabillosas de inicio e final, sempre moi necesarias para comprender una historia.

Pequena fábrica de escritura

A escritura é unha actividade única: facilita que nos enfrontemos de maneira consciente ao vocabulario das ideas para descubrir o seu significado. A escritura activa os procesos de pensamento propio dun xeito reflexivo. Pero non todos os textos poden ser moldeados sobre unha estrutura máis ou menos fixa con elementos case prefabricados, e orixinar con ese recurso unha interminable serie de combinacións. Ese texto único que permite tantos cambios creativos é o conto, tal e como desde 1996 se amosa nas ideas do Caldeiro Máxico.

Nese sentido, imaxinar e escribir historias proporciona unha finalidade real para aumentar o control sobre a lingua escrita, xa que é un medio poderoso para desenvolver a comprensión, a ampliación e a transformación da experiencia que posúen os nenos. Por iso, a escola debería funcionar como unha pequena fábrica de escritura creativa.

Construír historias na mente, elaborar contos, é unha actividade que incide en todos os aspectos da aprendizaxe. Porque como dixo o poeta William Blake, a imaxinación non é un estado, é a existencia humana na súa totalidade…